ေဆးက ဘယ္မွာမွန္း မသိ။ ကတိစကားသာ ရွိ။ တိက်ေသာ အခ်ိန္ဇယား နတၳိ ( တ႐ုတ္က မဟာမတ္ အာဖရိကကို ကာကြယ္ေဆး ဦးစားေပးမည္ဟု ဆိုေသာ္လည္း မည္သည့္ ေဆးဝါးကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံအား မည္မွ်ေပးမည္ကို မေျပာႏိုင္ေသး)

တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဝမ္ယီသည္ အာဖရိကသို႔ သြားေရာက္ လည္ပတ္သည့္ ခရီးစဥ္မ်ားကို အဆုံးသတ္လိုက္ၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း ေပက်င္းသည္ အာဖရိက တိုက္ႀကီအတြက္ ကမာၻ႔ကို ကိုင္လႈပ္ေနသည့္ ကပ္ေရာဂါမွ ကယ္တင္ေပးမည့္ဟူေသာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ကိုျဖည္ဆည့္ရန္ မည္သည့္ ေဆးဝါးကို မည္သည့္အခ်ိန္တြင္ မည္သည့္ႏိုင္ငံအား မည္မွ် စတင္ေပးမည္ကို မေျပာႏိုင္ဘဲ ျပန္ေတာ္ျပန္လာခဲ့သည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္က Covid-19 သည္ ကမာၻအႏွံ႔သို႔ ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ၿပီးေနာက္ ထြက္ေပၚလာသည့္ အေနာက္တိုင္းျဖစ္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို ခ်မ္းသာႂကြယ္ဝေသာ ႏိုင္ငံမ်ားက သူတို႔၏ ႏိုင္ငံသားမ်ားအတြက္ အၿပိဳင္အဆိုင္ ႀကိဳတင္မွာယူမႈမ်ား စတင္ခဲ့သည့္ေနာက္ တ႐ုတ္သမၼတ ရွီက်င့္ဖ်င္က တ႐ုတ္ ကာကြယ္ေဆးမ်ားကို အာဖရိကတိုက္အတြက္ အဓိက ဦး စားေပးျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

သူ၏ကတိကဝတ္သည္ ေပက်င္းႏွင့္ ဘီလီယံနာ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္ ဂ်က္မာကဲ့သို႔ေသာ ပုဂၢလိကသူႂကြယ္မ်ား၏ ႏွာေခါင္းစည္း၊ ေဆးဝါးႏွင့္ ေဆးပစၥည္းကိရိယာမ်ား လႉဒါန္းျဖင့္ အစေကာင္းခဲ့သည္။ သိုေသာ္ အေႏွာင္းေသခ်ာရန္မွာ လမ္းစ မျမင္ရေသး။

ကုန္သြယ္ေရးစစ္ပြဲမ်ားႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး ျပႆနာမ်ား ေၾကာင့္ အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားၾကားတြင္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံအေပၚ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္လာျခင္း ႏွင့္အတူ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားတြင္ မဲေပးခြင့္ရွိသည့္ တ႐ုတ္၏ အာဖရိက မဟာမိတ္မ်ားကို ေပက်င္းက ပို၍ အေရးႀကီးေသာ အုပ္စုတစ္စုအျဖစ္ လက္တြဲၿမဲခိုင္ထားေစရန္မွာ အလြန္လိုအပ္ေနသည္။

ထို႔အတြက္ တ႐ုတ္သည္ အာဖရိက၊ အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားကို ‘ကာကြယ္ေဆးသံတမန္ေရး” လမ္းခင္းလ်က္ရွိသည္။

တ႐ုတ္သည္ရွီ၏ ကတိကို အတည္ျပဳႏိုင္သည့္ အရင္းျမစ္မ်ား အနက္က Sinopharm ကာကြယ္ေဆးကို တ႐ုတ္ ျပည္တြင္းသုံးရန္ သုံးရန္အတည္ျပဳထားၿပီး ျဖစ္သည္။ အျခားတ႐ုတ္ကာကြယ္ေဆး ေလးမ်ိဳးမွာ အဆင့္ ၃ လက္ေတြ႕ စမ္းသပ္မႈ၌ပင္ ရွိေနေသးသည္။

ထိုေဆးမ်ားသည္ အလြန္နိမ့္ေသာ အပူခ်ိန္တြင္ သိုေလွာင္ရန္ အထူး မလိုအပ္ျခင္းက ဝင္ေငြ အလယ္အလတ္ရွိေသာ ႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္ ဆင္းရဲေသာ ႏိုင္ငံမ်ားထံ ေဈးကြက္ ပစ္မွတ္ထားရန္ အလြန္သင့္ေတာ္ေနသည္။

ေပက်င္းသည္ သန္းႏွင့္ခ်ီေသာ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံသားမ်ားကို ျပည္တြင္း၌ ကာကြယ္ေဆးမ်ား အထိုက္အေလ်ာက္ ထိုေပးၿပီး ျဖစ္သည္။ အာဖရိကရွိ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပိုင္ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားမွ ဝန္ထမ္းမ်ားကိုလည္း ၿပီးသည့္ဇြန္လ အေစာပိုင္းက စမ္းသပ္မႈႏွင့္ ေရာကာ ထိုးႏွံေပးထားသည္။

အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ေတာင္အေမရိကတြင္ ထိုသို႔ေသာ စမ္းသပ္မႈမ်ားရွိေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာႏိုင္ငံမ်ားသည္ ကာကြယ္ေဆးထိုးရန္ ႀကိဳတင္ခြင့္ျပဳထားသည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ အထူးသျဖင့္ ေတာင္အာဖရိကတြင္ တ႐ုတ္ေဆး အဆင့္ (၃) စမ္းသပ္မႈမ်ား ဆက္လက္ မျပဳလုပ္ေတာ့ပါ။

တ႐ုတ္ေတာင္ပိုင္းရွိ ရွန္က်န္းမွ အီသီယိုးပီးယားရွိ အက္ဒစ္ဘာဘားသို႔ ကာကြယ္ပို႔ရန္ ေလေၾကာင္းလိုင္း သေဘာတူညီမႈမ်ား တည္ေဆာက္ၿပီးသလို ကိုင္႐ိုတြင္လည္း တ႐ုတ္ထိုးေဆးမ်ား ထုတ္လုပ္ရန္ ျပင္ဆင္ေနခ်ိန္တြင္ ဝမ္၏ခရီးစဥ္သည္ အာဖရိကသားမ်ားကို မည္သည့္ အခ်ိန္၌ ေဆးဝါးရမည္ဆိုသည့္ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ကို မေပးႏိုင္ေသးသလို အေပးအယူ စည္းကမ္းခ်က္မ်ားလည္းခ်မွတ္ခဲ့ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ အာဖရိကသားတို႔မွာ ‘ေမွ်ာ္ေလတိုင္းေဝး ကာကြယ္ေဆး’ ျဖစ္ရသည္။

အာဖရိက တိုက္ရွိ ကာကြယ္ေဆးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ ကတိမ်ားသည္ အားမရွိ။ အခ်ိန္ဇယားမရွိ။ စကားလံဒးမ်ားသက္သက္ သာျဖစ္ေနသည္ဟု ဂလိုဘယ္ ဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးစင္တာမွ အႀကီးတန္း မူဝါဒေရးရာႏွင့္ လိုင္ေဘးရီးယား ျပည္သူ႔ေရးရာ ဝန္ႀကီးဌာန W. Gyude Moo ကညဥ္းတြားခဲ့သည္။

“ဒီကေန႔အထိ တ႐ုတ္ကာကြယ္ ေဆးထိုးေပးေနတဲ့ အာဖရိက တိုင္းျပည္တခုခု ရွိေနတယ္ဆိုတာကို ငါမၾကားမိေသးဘူး။ “ဟု သူက ဆိုသည္။
ထို႔နည္းတူ အာဖရိကတိုက္သို႔္ ကာကြယ္ေဆးမ်ား ျဖန႔္ျဖဴးေပးမည့္ အစီအစဥ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ မွတ္ခ်က္မ်ားေပးရန္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးဌာနသို႔ CNN ၏ ေမးျမန္းသည္မ်ားကိုလည္း ျပန္လည္ ေျဖၾကားျခင္းမရွိေပ။

သို႔ေသာ္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံပို င္မီဒီယာမ်ားကမူ ကာကြယ္ေဆးသည္ ႏိုင္ငံေရးၾသဇာကိုခ်ဲ႕ထြင္ရန္ အတြက္ အသုံးခ်လိမ့္မည္ဆိုသည့္ စြပ္စြဲခ်က္မွာ မဟုတ္ဟူ၍သာ ထပ္တလဲလဲ ေျပာၾကားေနေလသည္။

သုညျဖဴ
Ref; cnn
၁၀.၀၁.၂၀၂၁
CRD_ChannelKeyMyanmar

Unicode
တရုတ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဝမ်ယီသည် အာဖရိကသို့ သွားရောက် လည်ပတ်သည့် ခရီးစဉ်များကို အဆုံးသတ်လိုက်ပြီ ဖြစ်သော်လည်း ပေကျင်းသည် အာဖရိက တိုက်ကြီအတွက် ကမ္ဘာ့ကို ကိုင်လှုပ်နေသည့် ကပ်ရောဂါမှ ကယ်တင်ပေးမည့်ဟူသော မျှော်လင့်ချက် ကိုဖြည်ဆည့်ရန် မည်သည့် ဆေးဝါးကို မည်သည့်အချိန်တွင် မည်သည့်နိုင်ငံအား မည်မျှ စတင်ပေးမည်ကို မပြောနိုင်ဘဲ ပြန်တော်ပြန်လာခဲ့သည်။

ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က Covid-19 သည် ကမ္ဘာအနှံ့သို့ ပျံ့နှံ့ခဲ့ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာသည့် အနောက်တိုင်းဖြစ် ကာကွယ်ဆေးများကို ချမ်းသာကြွယ်ဝသော နိုင်ငံများက သူတို့၏ နိုင်ငံသားများအတွက် အပြိုင်အဆိုင် ကြိုတင်မှာယူမှုများ စတင်ခဲ့သည့်နောက် တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က တရုတ် ကာကွယ်ဆေးများကို အာဖရိကတိုက်အတွက် အဓိက ဦး စားပေးဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့သည်။

သူ၏ကတိကဝတ်သည် ပေကျင်းနှင့် ဘီလီယံနာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင် ဂျက်မာကဲ့သို့သော ပုဂ္ဂလိကသူကြွယ်များ၏ နှာခေါင်းစည်း၊ ဆေးဝါးနှင့် ဆေးပစ္စည်းကိရိယာများ လှူဒါန်းဖြင့် အစကောင်းခဲ့သည်။ သိုသော် အနှောင်းသေချာရန်မှာ လမ်းစ မမြင်ရသေး။

ကုန်သွယ်ရေးစစ်ပွဲများနှင့် လူ့အခွင့်အရေး ပြဿနာများ ကြောင့် အနောက်နိုင်ငံများကြားတွင် တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် ဆိုးကျိုးသက်ရောက်လာခြင်း နှင့်အတူ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများတွင် မဲပေးခွင့်ရှိသည့် တရုတ်၏ အာဖရိက မဟာမိတ်များကို ပေကျင်းက ပို၍ အရေးကြီးသော အုပ်စုတစ်စုအဖြစ် လက်တွဲမြဲခိုင်ထားစေရန်မှာ အလွန်လိုအပ်နေသည်။

ထို့အတွက် တရုတ်သည် အာဖရိက၊ အရှေ့တောင် အာရှနိုင်ငံများကို ‘ကာကွယ်ဆေးသံတမန်ရေး” လမ်းခင်းလျက်ရှိသည်။

တရုတ်သည်ရှီ၏ ကတိကို အတည်ပြုနိုင်သည့် အရင်းမြစ်များ အနက်က Sinopharm ကာကွယ်ဆေးကို တရုတ် ပြည်တွင်းသုံးရန် သုံးရန်အတည်ပြုထားပြီး ဖြစ်သည်။ အခြားတရုတ်ကာကွယ်ဆေး လေးမျိုးမှာ အဆင့် ၃ လက်တွေ့ စမ်းသပ်မှု၌ပင် ရှိနေသေးသည်။

ထိုဆေးများသည် အလွန်နိမ့်သော အပူချိန်တွင် သိုလှောင်ရန် အထူး မလိုအပ်ခြင်းက ဝင်ငွေ အလယ်အလတ်ရှိသော နိုင်ငံများနှင့် ဆင်းရဲသော နိုင်ငံများထံ ဈေးကွက် ပစ်မှတ်ထားရန် အလွန်သင့်တော်နေသည်။

ပေကျင်းသည် သန်းနှင့်ချီသော တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ပြည်တွင်း၌ ကာကွယ်ဆေးများ အထိုက်အလျောက် ထိုပေးပြီး ဖြစ်သည်။ အာဖရိကရှိ တရုတ်နိုင်ငံပိုင် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများမှ ဝန်ထမ်းများကိုလည်း ပြီးသည့်ဇွန်လ အစောပိုင်းက စမ်းသပ်မှုနှင့် ရောကာ ထိုးနှံပေးထားသည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်းနှင့် တောင်အမေရိကတွင် ထိုသို့သော စမ်းသပ်မှုများရှိသော်လည်း အချို့သောနိုင်ငံများသည် ကာကွယ်ဆေးထိုးရန် ကြိုတင်ခွင့်ပြုထားသည့် နောက်ပိုင်းတွင် အထူးသဖြင့် တောင်အာဖရိကတွင် တရုတ်ဆေး အဆင့် (၃) စမ်းသပ်မှုများ ဆက်လက် မပြုလုပ်တော့ပါ။

တရုတ်တောင်ပိုင်းရှိ ရှန်ကျန်းမှ အီသီယိုးပီးယားရှိ အက်ဒစ်ဘာဘားသို့ ကာကွယ်ပို့ရန် လေကြောင်းလိုင်း သဘောတူညီမှုများ တည်ဆောက်ပြီးသလို ကိုင်ရိုတွင်လည်း တရုတ်ထိုးဆေးများ ထုတ်လုပ်ရန် ပြင်ဆင်နေချိန်တွင် ဝမ်၏ခရီးစဉ်သည် အာဖရိကသားများကို မည်သည့် အချိန်၌ ဆေးဝါးရမည်ဆိုသည့် မျှော်လင့်ချက်ကို မပေးနိုင်သေးသလို အပေးအယူ စည်းကမ်းချက်များလည်းချမှတ်ခဲ့ခြင်း မရှိသည့်အတွက် အာဖရိကသားတို့မှာ ‘မျှော်လေတိုင်းဝေး ကာကွယ်ဆေး’ ဖြစ်ရသည်။

အာဖရိက တိုက်ရှိ ကာကွယ်ဆေးများနှင့် ပတ်သက်သော ကတိများသည် အားမရှိ။ အချိန်ဇယားမရှိ။ စကားလံဒးများသက်သက် သာဖြစ်နေသည်ဟု ဂလိုဘယ် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးစင်တာမှ အကြီးတန်း မူဝါဒရေးရာနှင့် လိုင်ဘေးရီးယား ပြည်သူ့ရေးရာ ဝန်ကြီးဌာန W. Gyude Moo ကညဉ်းတွားခဲ့သည်။

“ဒီကနေ့အထိ တရုတ်ကာကွယ် ဆေးထိုးပေးနေတဲ့ အာဖရိက တိုင်းပြည်တခုခု ရှိနေတယ်ဆိုတာကို ငါမကြားမိသေးဘူး။ “ဟု သူက ဆိုသည်။
ထို့နည်းတူ အာဖရိကတိုက်သို့် ကာကွယ်ဆေးများ ဖြန့်ဖြူးပေးမည့် အစီအစဉ်နှင့် ပတ်သက်၍ မှတ်ချက်များပေးရန် တရုတ်နိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီးဌာနသို့ CNN ၏ မေးမြန်းသည်များကိုလည်း ပြန်လည် ဖြေကြားခြင်းမရှိပေ။

သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံပို င်မီဒီယာများကမူ ကာကွယ်ဆေးသည် နိုင်ငံရေးသြဇာကိုချဲ့ထွင်ရန် အတွက် အသုံးချလိမ့်မည်ဆိုသည့် စွပ်စွဲချက်မှာ မဟုတ်ဟူ၍သာ ထပ်တလဲလဲ ပြောကြားနေလေသည်။

သုညဖြူ
Ref; cnn
၁၀.၀၁.၂၀၂၁
CRD_ChannelKeyMyanmar

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *