ျမန္မာျပည္ေျမပုံကို ပထမဆုံး ေရးဆြဲသူ ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္ (ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဦးဆုံး ဆြ တ္ခူးခဲ့သူ)

ျမန္မာႏိုင္ငံေျမပုံ ေရးဆြဲရာတြင္ ပါဝင္ခဲ့တဲ့ ပထဝီဝင္ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ (ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ႏိုင္ငံရပ္ျခား ပါရဂူဘြဲ႕ကို ပထမဦးဆုံး ဆြ
တ္ခူးခဲ့သူ)

၁။ ပါေမာကၡ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွာ ပထမဆုံး ႏိုင္ငံျခားက ပါရဂူဘြဲ႕ ယူလာသူအျဖစ္ သိသူမ်ားပါတယ္။ ၁၉၅၀ ခုႏွစ္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ကလပ္တကၠသိုလ္မွာ ပထဝီဘာသာနဲ႔ ျဖစ္ပါတယ္။ စစ္မျဖစ္ခင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္က အဂၤလိပ္အမ်ိဳးသမီးေတြ လန္ဒန္မွာ ပါရဂူဘြဲ႕ သြားယူၾကတာေတြ ရွိေပမယ့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးေတြထဲကေတာ့ ေဒၚသင္းၾကည္က ပထမဆုံးပါ။

၂။ ေနာက္ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ဒီကေန႔ ကမာၻက လက္ခံ သုံးစြဲေနတဲ့ ျမန္မာျပည္ ေျမပုံကို နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ အမၥတာဒမၠ ဂ်မ္ဘာတန္ ပထဝီ ေျမပုံဆြဲဌာနနဲ႔ အတူႀကီးၾကပ္ ေရးဆြဲ တည္းျဖတ္ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ကို ၁၉၁၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလ ၁ ရက္၊ ေသာၾကာေန႔တြင္ ေတာင္ငူၿမိဳ႕၌ အဖဦးႀကိဳ႕၊ အမိေဒၚျမတို႔မွ ေမြးဖြားခဲ့ၿပီး ေမြးခ်င္း (၃) ဦးရွိပါတယ္။

၄။ ေဒါက္တာ ေဒၚသင္းၾကည္ဟာ ေရတာရွည္ၿမိဳ႕၊ ဗမာ တိုင္းရင္းသား ဘာသာေက်ာင္းတြင္ စတင္ ပညာသင္ယူခဲ့ၿပီး ဖခင္ေျပာင္းေ႐ႊ႕ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ရေသာ မေကြးၿမိဳ႕၊ တိုင္းရင္းျမန္မာ ျမဴနီစီပယ္ ေက်ာင္းတြင္ ရွစ္တန္းအထိ ပညာသင္ယူခဲ့ပါတယ္။

၁၉၃၃ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္ေက်ာင္း (Teacher Training College -TTC)တြင္ နဝမတန္းမွ တကၠသိုလ္ဝင္ တန္းေအာင္တဲ့အထိ ေက်ာင္းအိပ္ ေက်ာင္းစားျဖင့္ ေနထိုင္ ပညာ ဆည္းပူးခဲ့ၿပီး ၁၉၃၄ ခုႏွစ္တြင္ တကၠသိုလ္ဝင္တန္း (ဟိုက္စကူးဖိုင္နယ္) (High School Final – HSF))ကို ဘာသာစုံဂုဏ္ထူးျဖင့္ေအာင္ျမင္ခဲ့ကာ ျမန္မာတစ္ႏိုင္ငံလုံး ေက်ာင္းသူမ်ားထဲတြင္ ပထမ ရ႐ြိခဲ့သူပါ။

၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာသင္ႏွစ္၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္သို႔ စတင္ တက္ေရာက္ရာ (S) တန္း (Special Class) တြင္ သင္ယူခဲ့ရပါသည္။

၁၉၃၈ ခုႏွစ္တြင္ ဝိဇၨာဂုဏ္ထူးတန္း (B.A. (Hons.)) ကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ၿပီး ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနတြင္ အခ်ိန္ျပည့္ နည္းျပဆရာမ အျဖစ္ ႏိုင္ငံတာဝန္ကို စတင္ ထမ္း႐ြက္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၃၉-၁၉၄၀ ျပည့္ႏွစ္ မ်ားတြင္ ဆရာျဖစ္သင္ ေကာလိပ္ (TTC) B.Ed. (ပညာေရးဘြဲ႕) သင္တန္းကို တက္ေရာက္ေအာင္ျမင္ခဲ့ပါတယ္။

ဂ်ပန္ေခတ္အတြင္း ၁၉၄၂ ခုႏွစ္ဝန္းက်င္ အေရွ႕အာရွလူငယ္ အစည္းအ႐ုံးက ဖြင့္လွစ္ေသာ လက္ေ႐ြးစင္ေက်ာင္းတြင္ သင္႐ိုးၫႊန္း တမ္းဆိုင္ရာႏွင့္သင္ၾကားမႈ ဆိုင္ရာမ်ားကိုေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၄၃ ခုႏွစ္တြင္ ဆရာႀကီးဦးေဖေမာင္တင္ ေက်ာင္းအုပ္ႀကီး အျဖစ္တာဝန္ယူေသာ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၌ ပထဝီဝင္ဌာန၊ လက္ေထာက္ ကထိကအျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ၁၉၄၅ ခုႏွစ္၊ အေရးေပၚကာလ၊ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာနကို လက္ေထာက္ ကထိကအဆင့္ျဖင့္ ဦးေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၇ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီလတြင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏိုင္ငံ၊ မက္ဆာခ်ဴးဆက္ ျပည္နယ္၊ ကလပ္တကၠသိုလ္ (Clark University) တြင္ မဟာဝိဇၨာဘြဲ႕ရယူရန္ ထြက္ခြာခဲ့ၿပီး ပထမႏွစ္ဝက္ ရမွတ္မ်ား ထူးခြၽန္ ေကာင္းမြန္တဲ့ အတြက္ ပါရဂူဘြဲ႕သင္တန္း တက္ရန္ ကလပ္တကၠသိုလ္က ခြင့္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ပါရဂူဘြဲ႕ရွိခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလတြင္ ျမန္မာျပည္ကို သေဘၤာနဲ႔ ျပန္လာခဲ့ပါတယ္။ ႏိုင္ငံရပ္ျခားပါရဂူဘြဲ႕ကို ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ားထဲမွ ပထမဆုံး ရရွိခဲ့သူ ျဖစ္လာခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၀ ျပည့္ႏွစ္၊ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္ တြင္ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ ဌာန၌ ကထိက / ဌာနမႉးအျဖစ္စတင္တာဝန္ထမ္းေဆာင္ခဲ့ပါသည္။

၁၉၅၁ ခုႏွစ္၊ ဇြန္ ၁၉ ရက္ မွစတင္၍ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္၊ ပထဝီဝင္ဌာန၌ ပါေမာကၡအျဖစ္ စတင္တာဝန္ထမ္း ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၅၂ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသနအသင္း (Burma Research Society-BRS) တြင္ ထဲထဲဝင္ဝင္ ပါဝင္လႈပ္ရွားခဲ့သလို ကိုယ္ပိုင္ သုေတသနလုပ္ငန္းမ်ားကိုလည္း လုပ္ေဆာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ႏိုင္ငံသမိုင္းေကာ္မရွင္ (Historical Commission) မွာလည္း ပါဝင္ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ အႏုပညာအသင္း၊ ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေျခလ်င္ႏွင့္ ေတာင္တက္အသင္းတို႔ကို စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ရာမွာလည္း တစ္ဦး အပါအဝင္ ျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင္ႏွစ္ ရန္ကုန္ ပညာေရးတကၠသိုလ္က တကၠသိုလ္ စာေပးစာယူသင္တန္းမ်ား (ပညာေရးဘြဲ႕) စတင္ဖြင့္ လွစ္ခဲ့ရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ဝိဇၨ ာ/ သိပၸံ၊ ေဘာဂေဗဒႏွင့္ ဥေပဒ ပညာရပ္မ်ားပါ ထည့္သြင္း ပို႔ခ်ခဲ့ရာတြင္ ဝိဇၨာဌာနမႉးအျဖစ္ တာဝန္ယူ ေဆာင္႐ြက္ခဲ့ပါသည္။

၅။ ၁၉၇၇ ခုႏွစ္ ဇန္နဝါရီလမွာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ပထဝီဝင္ပါေမာကၡတာဝန္မွ သက္ျပည့္ အၿငိမ္းစားယူခဲ့ၿပီး ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္၊ ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕၊ အမွတ္(၁၀)၊ ကုန္းျမင့္ရိပ္သာလမ္း၊ ၇ မိုင္ ေနအိမ္မွာ ကြယ္လြန္ခဲ့ပါတယ္။

ဆရာမႀကီး ေဒါက္တာေဒၚသင္းၾကည္က “ပထဝီသင္ၾကားျခင္းရဲ႕ အဓိက ရည္႐ြယ္ခ်က္က လူငယ္လူ႐ြယ္ေတြကို ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာ စူးစမ္းတတ္တဲ့ အေလ့အထ ရရွိဖို႔ ပ်ိဳးေထာင္ေပးတာ ျဖစ္တယ္” လို႔ ေျပာခဲ့ပါတယ္ ။

Unicode

မြန်မာနိုင်ငံမြေပုံ ရေးဆွဲရာတွင် ပါဝင်ခဲ့တဲ့ ပထဝီဝင် ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည် (မြန်မာအမျိုးသမီးများထဲမှ နိုင်ငံရပ်ခြား ပါရဂူဘွဲ့ကို ပထမဦးဆုံး ဆွတ်ခူးခဲ့သူ)

၁။ ပါမောက္ခ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ကို မြန်မာအမျိုးသမီးများထဲမှာ ပထမဆုံး နိုင်ငံခြားက ပါရဂူဘွဲ့ ယူလာသူအဖြစ် သိသူများပါတယ်။ ၁၉၅၀ ခုနှစ် အမေရိကန်နိုင်ငံ ကလပ်တက္ကသိုလ်မှာ ပထဝီဘာသာနဲ့ ဖြစ်ပါတယ်။ စစ်မဖြစ်ခင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က အင်္ဂလိပ်အမျိုးသမီးတွေ လန်ဒန်မှာ ပါရဂူဘွဲ့ သွားယူကြတာတွေ ရှိပေမယ့် မြန်မာအမျိုးသမီးတွေထဲကတော့ ဒေါ်သင်းကြည်က ပထမဆုံးပါ။

၂။ နောက် ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ဟာ ဒီကနေ့ ကမ္ဘာက လက်ခံ သုံးစွဲနေတဲ့ မြန်မာပြည် မြေပုံကို နယ်သာလန်နိုင်ငံ အမ္စတာဒမ္က ဂျမ်ဘာတန် ပထဝီ မြေပုံဆွဲဌာနနဲ့ အတူကြီးကြပ် ရေးဆွဲ တည်းဖြတ်ခဲ့သူပါ။

၃။ ဆရာမကြီး ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ကို ၁၉၁၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁ ရက်၊ သောကြာနေ့တွင် တောင်ငူမြို့၌ အဖဦးကြို့၊ အမိဒေါ်မြတို့မှ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မွေးချင်း (၃) ဦးရှိပါတယ်။

၄။ ဒေါက်တာ ဒေါ်သင်းကြည်ဟာ ရေတာရှည်မြို့၊ ဗမာ တိုင်းရင်းသား ဘာသာကျောင်းတွင် စတင် ပညာသင်ယူခဲ့ပြီး ဖခင်ပြောင်းရွှေ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရသော မကွေးမြို့၊ တိုင်းရင်းမြန်မာ မြူနီစီပယ် ကျောင်းတွင် ရှစ်တန်းအထိ ပညာသင်ယူခဲ့ပါတယ်။

၁၉၃၃ ခုနှစ်တွင် ရန်ကုန်ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ်ကျောင်း (Teacher Training College -TTC)တွင် နဝမတန်းမှ တက္ကသိုလ်ဝင် တန်းအောင်တဲ့အထိ ကျောင်းအိပ် ကျောင်းစားဖြင့် နေထိုင် ပညာ ဆည်းပူးခဲ့ပြီး ၁၉၃၄ ခုနှစ်တွင် တက္ကသိုလ်ဝင်တန်း (ဟိုက်စကူးဖိုင်နယ်) (High School Final – HSF))ကို ဘာသာစုံဂုဏ်ထူးဖြင့်
အောင်မြင်ခဲ့ကာ မြန်မာတစ်နိုင်ငံလုံး ကျောင်းသူများထဲတွင် ပထမ ရရွိခဲ့သူပါ။

၁၉၃၄-၁၉၃၅ ပညာသင်နှစ်၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်သို့ စတင် တက်ရောက်ရာ (S) တန်း (Special Class) တွင် သင်ယူခဲ့ရပါသည်။

၁၉၃၈ ခုနှစ်တွင် ဝိဇ္ဇာဂုဏ်ထူးတန်း (B.A. (Hons.)) ကို အောင်မြင်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင်ဌာနတွင် အချိန်ပြည့် နည်းပြဆရာမ အဖြစ် နိုင်ငံတာဝန်ကို စတင် ထမ်းရွက်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၃၉-၁၉၄၀ ပြည့်နှစ် များတွင် ဆရာဖြစ်သင် ကောလိပ် (TTC) B.Ed. (ပညာရေးဘွဲ့) သင်တန်းကို တက်ရောက်အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။

ဂျပန်ခေတ်အတွင်း ၁၉၄၂ ခုနှစ်ဝန်းကျင် အရှေ့အာရှလူငယ် အစည်းအရုံးက ဖွင့်လှစ်သော လက်ရွေးစင်ကျောင်းတွင် သင်ရိုးညွှန်း တမ်းဆိုင်ရာနှင့်သင်ကြားမှု ဆိုင်ရာများကိုဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

၁၉၄၃ ခုနှစ်တွင် ဆရာကြီးဦးဖေမောင်တင် ကျောင်းအုပ်ကြီး အဖြစ်တာဝန်ယူသော ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၌ ပထဝီဝင်ဌာန၊ လက်ထောက် ကထိကအဖြစ် လည်းကောင်း၊ ၁၉၄၅ ခုနှစ်၊ အရေးပေါ်ကာလ၊ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင်ဌာနကို လက်ထောက် ကထိကအဆင့်ဖြင့် ဦးဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၄၇ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလတွင် အမေရိကန် ပြည်ထောင်စုနိုင်ငံ၊ မက်ဆာချူးဆက် ပြည်နယ်၊ ကလပ်တက္ကသိုလ် (Clark University) တွင် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ရယူရန် ထွက်ခွာခဲ့ပြီး ပထမနှစ်ဝက် ရမှတ်များ ထူးချွန် ကောင်းမွန်တဲ့ အတွက် ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်း တက်ရန် ကလပ်တက္ကသိုလ်က ခွင့်ပြုခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်တွင် ပါရဂူဘွဲ့ရှိခဲ့ပြီး စက်တင်ဘာလတွင် မြန်မာပြည်ကို သင်္ဘောနဲ့ ပြန်လာခဲ့ပါတယ်။ နိုင်ငံရပ်ခြားပါရဂူဘွဲ့ကို မြန်မာအမျိုးသမီးများထဲမှ ပထမဆုံး ရရှိခဲ့သူ ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်၊ စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက် တွင် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင် ဌာန၌ ကထိက / ဌာနမှူးအဖြစ်စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါသည်။

၁၉၅၁ ခုနှစ်၊ ဇွန် ၁၉ ရက် မှစတင်၍ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ ပထဝီဝင်ဌာန၌ ပါမောက္ခအဖြစ် စတင်တာဝန်ထမ်း ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၅၂ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း မြန်မာနိုင်ငံ သုတေသနအသင်း (Burma Research Society-BRS) တွင် ထဲထဲဝင်ဝင် ပါဝင်လှုပ်ရှားခဲ့သလို ကိုယ်ပိုင် သုတေသနလုပ်ငန်းများကိုလည်း လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နိုင်ငံသမိုင်းကော်မရှင် (Historical Commission) မှာလည်း ပါဝင်ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် အနုပညာအသင်း၊ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ် ခြေလျင်နှင့် တောင်တက်အသင်းတို့ကို စတင်တည်ထောင်ခဲ့ရာမှာလည်း တစ်ဦး အပါအဝင် ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

၁၉၇၃-၁၉၇၄ ပညာသင်နှစ် ရန်ကုန် ပညာရေးတက္ကသိုလ်က တက္ကသိုလ် စာပေးစာယူသင်တန်းများ (ပညာရေးဘွဲ့) စတင်ဖွင့် လှစ်ခဲ့ရာတွင်လည်းကောင်း၊ ၁၉၇၅-၁၉၇၆ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း ဝိဇ္ဇ ာ/ သိပ္ပံ၊ ဘောဂဗေဒနှင့် ဥပေဒ ပညာရပ်များပါ ထည့်သွင်း ပို့ချခဲ့ရာတွင် ဝိဇ္ဇာဌာနမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။

၅။ ၁၉၇၇ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှာ ရန်ကုန် တက္ကသိုလ် ပထဝီဝင်ပါမောက္ခတာဝန်မှ သက်ပြည့် အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်၊ အောက်တိုဘာ ၁၃ ရက်နေ့တွင် ရန်ကုန်မြို့၊ အမှတ်(၁၀)၊ ကုန်းမြင့်ရိပ်သာလမ်း၊ ၇ မိုင် နေအိမ်မှာ ကွယ်လွန်ခဲ့ပါတယ်။

ဆရာမကြီး ဒေါက်တာဒေါ်သင်းကြည်က “ပထဝီသင်ကြားခြင်းရဲ့ အဓိက ရည်ရွယ်ချက်က လူငယ်လူရွယ်တွေကို ကိုယ်တိုင် လေ့လာ စူးစမ်းတတ်တဲ့ အလေ့အထ ရရှိဖို့ ပျိုးထောင်ပေးတာ ဖြစ်တယ်” လို့ ပြောခဲ့ပါတယ် ။

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *